Objawienia NMP w Gietrzwałdzie

Objawienia Matki Bożej w Gietrzwałdzie na Warmii trwały od 27 czerwca do 16 września 1877 roku. Ich świadkiniami były Justyna Szafryńska i Barbara Samulowska. Maryja przemawiała do dziewczynek po polsku, wzywając do codziennego odmawiania Różańca i nawrócenia.[2]

Początek objawień i świadkowie

↑ Spis treści
Przedstawienie Matki Bożej nad klonem w Gietrzwałdzie, z klęczącymi postaciami, kapliczką i kościołem w tle.
Przedstawienie objawień Matki Bożej w Gietrzwałdzie.Autor nieustalony. Źródło ilustracji.

27 czerwca 1877 roku trzynastoletnia Justyna Szafryńska zdała egzamin z katechizmu przed pierwszą spowiedzią i Komunią świętą u miejscowego proboszcza, ks. Augustyna Weichsla. Wieczorem, wracając z matką do domu, zobaczyła jasność nad klonem przy kościele, a w niej postać ubraną na biało. Jej matka nie widziała opisywanej postaci.

Ks. Weichsel wysłuchał relacji Justyny i polecił jej wrócić na to miejsce następnego dnia, aby się pomodlić. W kolejnych dniach pod klonem gromadzili się mieszkańcy i pielgrzymi odmawiający Różaniec. Dziewczynki opisywały Maryję siedzącą na tronie, otoczoną blaskiem i aniołami, a w części widzeń także z Dzieciątkiem Jezus. Pozostali uczestnicy nabożeństw nie widzieli postaci opisywanych przez wizjonerki.

Drugą wizjonerką była dwunastoletnia Barbara Samulowska z pobliskich Woryt. Obie dziewczynki pochodziły z niezamożnych, polskojęzycznych rodzin warmińskich. Ks. Weichsel spisywał ich relacje, przekazywał im pytania pielgrzymów i składał sprawozdania biskupowi warmińskiemu Filipowi Krementzowi. Dokumentacja wydarzeń obejmuje zapisy proboszcza, protokoły przesłuchań oraz relacje duchownych i świeckich.[1][2]

Przebieg objawień w 1877 roku

↑ Spis treści

Objawienia następowały podczas wspólnego odmawiania Różańca. W nabożeństwach uczestniczyli mieszkańcy Gietrzwałdu oraz pielgrzymi przybywający z innych miejscowości.

  1. Pierwsze objawienie

    Justyna Szafryńska dostrzega jasność nad klonem i postać Matki Bożej. Informuje o tym ks. Augustyna Weichsla.

  2. Wezwanie do Różańca

    Na pytanie o to, czego żąda Matka Boża, dziewczynki otrzymują wezwanie do codziennego odmawiania Różańca.

  3. Niepokalanie Poczęta

    Maryja przedstawia się Justynie jako Najświętsza Panna Maryja Niepokalanie Poczęta. Na wspólną modlitwę różańcową przybywają już także wierni z sąsiednich parafii.

  4. Prośba o kapliczkę

    Dziewczynki przekazują życzenie wzniesienia kapliczki z figurą Niepokalanego Poczęcia. Proboszcz zamawia figurę w Monachium.

  5. Trzy części Różańca

    Różaniec zostaje podzielony na trzy pory dnia: część radosną odmawia się rano, bolesną w południe, a chwalebną wieczorem. W tych porach następują objawienia.

  6. Błogosławieństwo źródełka

    W święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gietrzwałdzie gromadzą się liczni pielgrzymi. Wieczorem wizjonerki, kapłani i grupa wiernych udają się do pobliskiego źródła. Relacje z tego dnia opisują jego pobłogosławienie przez Matkę Bożą.

  7. Ostatnie objawienie

    Odbywa się poświęcenie figury zamówionej do kapliczki. Jest to ostatni dzień objawień. Relacja z 1878 roku odnotowuje końcowe wezwanie do gorliwego odmawiania Różańca.

Relacje źródłowe[1][2]

Przesłanie: Różaniec i nawrócenie

↑ Spis treści
Rycina Matki Bożej z Dzieciątkiem z książki o objawieniach w Gietrzwałdzie wydanej w 1878 roku.
Rycina z publikacji o objawieniach wydanej w Gietrzwałdzie w 1878 roku.Autor nieznany · domena publiczna. Źródło ryciny.

Pytania przekazywane przez dziewczynki dotyczyły m.in. chorób, zbawienia bliskich, nawrócenia grzeszników oraz sytuacji parafii pozbawionych kapłanów. W odpowiedziach powtarzały się wezwania do modlitwy i poprawy życia. Sanktuarium przytacza następujące wypowiedzi Matki Bożej:

„Jestem Najświętsza Panna Maryja Niepokalanie Poczęta!”

Odpowiedź na pytanie o tożsamość objawiającej się Pani.

„Życzę sobie, abyście codziennie odmawiali różaniec!”

Odpowiedź na pytanie, czego Matka Boża oczekuje od wiernych.

Codzienna modlitwa

Maryja wielokrotnie wzywała do codziennego odmawiania Różańca. Wezwanie to pojawiało się również w odpowiedziach na pytania o osoby chore. Wspólna modlitwa różańcowa była stałym elementem nabożeństw odbywających się w czasie objawień.

Nawrócenie i poprawa życia

Matka Boża wzywała do poprawy życia i zerwania z pijaństwem. W odpowiedzi na prośbę o nawrócenie osób nadużywających alkoholu ostrzegła przed karą za ten grzech. Osobie pytającej, jak powinna pokutować, poleciła zwrócić się do spowiednika.

Wierność Kościołowi

Dziewczynki pytały o prześladowanych kapłanów i parafie pozbawione duszpasterzy. Pielgrzymi przystępowali do spowiedzi i uczestniczyli we Mszy świętej. Przybywający księża pomagali miejscowemu proboszczowi w posłudze sakramentalnej.[1][2]

Maryja przemówiła po polsku

↑ Spis treści

W 1877 roku Gietrzwałd znajdował się w Prusach, w granicach Cesarstwa Niemieckiego. Trwał Kulturkampf — polityka ograniczania wpływu Kościoła katolickiego, obejmująca również duchowieństwo i życie religijne na Warmii. Polskojęzyczni mieszkańcy podlegali także presji germanizacyjnej. W tych warunkach wiadomość o polskim języku objawień miała znaczenie religijne i narodowe.

Informacje o wydarzeniach rozpowszechniano w prasie, listach i relacjach pielgrzymów. Do Gietrzwałdu przybywali Polacy z różnych zaborów, a także katolicy niemieccy. Publikacja z 1878 roku opisuje modlitwy i pieśni w obu językach, przepełniony kościół, noclegi w domach mieszkańców oraz pielgrzymów spędzających noc pod gołym niebem.

Polskie relacje z epoki łączyły objawienia z nadzieją na zachowanie wiary i tożsamości narodowej. Podkreślano udział pielgrzymów z ziem rozdzielonych granicami zaborów oraz fakt, że Maryja przemawiała do dziewczynek po polsku.[1][2][3]

Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i zabudowania sanktuarium w Gietrzwałdzie, widok z zewnątrz.
Sanktuarium Matki Bożej Gietrzwałdzkiej — bazylika i zabudowania, 31 lipca 2025 roku.Fot. Krzysztof Popławski · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons.

Badanie świadectw i uznanie przez Kościół

↑ Spis treści

W 1877 roku biskup warmiński wysyłał do Gietrzwałdu swoich przedstawicieli. Zbierano zeznania, obserwowano zachowanie dziewczynek i sprawdzano przekazywane przez nie wiadomości. Ks. Franciszek Hipler uczestniczył w badaniu wydarzeń i przygotował wczesne opracowanie oparte na dokumentacji urzędowej. Zachowane źródła posłużyły późniejszym badaczom do odróżnienia świadectw Justyny i Barbary od innych relacji dotyczących Gietrzwałdu.

11 września 1977 roku, w stulecie objawień, biskup warmiński Józef Drzazga zatwierdził związany z nimi kult. Dekret wskazywał na jego zgodność z wiarą i moralnością chrześcijańską oraz oparcie w wiarygodnych faktach. Archidiecezja Warmińska przedstawia Gietrzwałd jako jedyne miejsce w Polsce, którego objawienia maryjne zostały oficjalnie uznane przez Kościół katolicki.[2][4][3]

150. rocznica w 2027 roku

↑ Spis treści

27 czerwca 2027 roku przypada 150. rocznica pierwszego objawienia. Informacje o przygotowaniach, nabożeństwach i filmach publikują sanktuarium, archidiecezja warmińska oraz twórcy wymienionych dokumentów.

  1. Stanisław Roman i Andrzej Samulowski, Objawienia Najświętszéj Maryi Panny w Gietrzwałdzie, Gietrzwałd 1878Relacja z epoki, udostępniona wraz ze skanami w Wikiźródłach.
  2. Sanktuarium Matki Bożej Gietrzwałdzkiej — historia objawień i opracowanie bpa Jana ObłąkaPrzebieg wydarzeń, zeznania wizjonerek i dokumentacja kościelna.
  3. Archidiecezja Warmińska — 149. rocznica rozpoczęcia objawieńZnaczenie objawień i ich oficjalne uznanie przez Kościół.
  4. Ks. Paweł Rabczyński, Hermeneutyka teologiczna objawień gietrzwałdzkich — Teologia w Polsce 12 (2018), nr 2, s. 193–213Omówienie dekretu bpa Józefa Drzazgi z 11 września 1977 r.